Kata Kata Mutiara Bahasa Jawa Penuh Makna dan Inspirasi

Kumpulan kata-kata mutiara menggunakan bahasa Jawa yang penuh makna mendalam.

Khulafa Pinta Winastya
Oleh Khulafa Pinta Winastya - Reporter
Kata Kata Mutiara Bahasa Jawa Penuh Makna dan Inspirasi
Kata Mutiara Bahasa Jawa (Image by AI)

Bahasa Jawa kaya akan ungkapan bijak dan kata-kata mutiara yang sarat makna. Berikut ini kumpulan kata kata mutiara bahasa Jawa beserta artinya yang dapat menjadi sumber inspirasi dan pembelajaran hidup:

Kata Mutiara Jawa tentang Kehidupan

1. Urip iku urup – Hidup itu menyala, hendaknya memberi manfaat bagi orang lain

2. Nrimo ing pandum – Menerima apa yang menjadi bagian kita

3. Aja dumeh – Jangan sombong atau merasa lebih tinggi dari orang lain

4. Sapa nandur bakal ngunduh – Siapa menanam akan menuai

5. Becik ketitik ala ketara – Kebaikan akan nampak, kejahatan akan ketahuan

Pepatah Jawa tentang Kerja Keras

6. Jer basuki mawa beya – Keberhasilan membutuhkan pengorbanan

7. Aja ketungkul marang kalungguhan, kadonyan lan kemareman – Jangan terlena oleh kedudukan, harta dan kesenangan

8. Sepi ing pamrih rame ing gawe – Bekerja keras tanpa mengharapkan imbalan

9. Aja gumunan, aja getunan, aja kagetan, aja aleman – Jangan mudah heran, kecewa, terkejut, dan manja

10. Alon-alon waton kelakon – Pelan-pelan asal tercapai tujuan

Kata Bijak Jawa tentang Kesabaran

11. Sabar sareh mesthi bakal pikoleh – Orang yang sabar pasti akan berhasil

12. Ngluruk tanpa bala, menang tanpa ngasorake – Berjuang tanpa pasukan, menang tanpa merendahkan

13. Aja ketungkul nggonmu caturan – Jangan terlalu asyik mengobrol

14. Aja rumangsa bisa, nanging bisaa rumangsa – Jangan merasa bisa, tapi bisalah merasa

15. Aja waton ngomong, ning ngomonga nganggo waton – Jangan asal bicara, tapi bicaralah dengan dasar

Filosofi Jawa tentang Kerendahan Hati

16. Aja adigang adigung adiguna – Jangan mengandalkan kekuatan, kebesaran, dan kepandaian

17. Sura dira jayaningrat, lebur dening pangastuti – Segala sifat keras hati, picik, dan angkara murka hanya bisa dikalahkan dengan sikap bijak, lembut hati, dan sabar

18. Aja kuminter mundak keblinger – Jangan merasa paling pintar agar tidak tersesat

19. Aja lali marang asale – Jangan lupa akan asal-usulmu

20. Aja nggaya – Jangan sombong atau berlebihan

Kata Mutiara Jawa tentang Persahabatan

21. Dudu sanak dudu kadang, yen mati melu kelangan – Bukan saudara bukan kerabat, jika meninggal ikut kehilangan

22. Rukun agawe santosa, crah agawe bubrah – Kerukunan membuat kuat, perselisihan membuat hancur

23. Aja nganti kepaten obor – Jangan sampai kehilangan penerang (sahabat)

24. Guyub rukun agawe santosa – Kebersamaan membuat kuat

25. Aja seneng gawe gela – Jangan suka membuat kecewa

Petuah Jawa tentang Cinta dan Hubungan

26. Tresna jalaran saka kulina – Cinta tumbuh karena terbiasa

27. Aja nggege mangsa – Jangan memaksakan kehendak

28. Aja nggembol wewadi – Jangan menyimpan rahasia (dalam hubungan)

29. Aja seneng gawe wirang – Jangan suka membuat malu

30. Aja dumeh ayu – Jangan mentang-mentang cantik

Kata Bijak Jawa tentang Pendidikan

31. Aja nglelingsemi wong tuwa – Jangan mempermalukan orang tua

32. Aja wedi kangelan – Jangan takut kesulitan

33. Aja wegah sinau – Jangan malas belajar

34. Ngelmu iku kelakone kanthi laku – Ilmu itu terwujud melalui perbuatan

35. Aja rumangsa pinter, nanging pintero rumangsa – Jangan merasa pintar, tapi pintarlah merasa

Pepatah Jawa tentang Kepemimpinan

36. Ing ngarsa sung tuladha, ing madya mangun karsa, tut wuri handayani – Di depan memberi teladan, di tengah memberi semangat, di belakang memberi dorongan

37. Aja ketungkul nggonmu dadi pangarep – Jangan terlena menjadi pemimpin

38. Aja nggugu karepe dewe – Jangan mengikuti keinginan sendiri

39. Aja seneng gawe gela – Jangan suka membuat kecewa

40. Aja adigang adigung adiguna – Jangan mengandalkan kekuatan, kebesaran, dan kepandaian

Kata Mutiara Jawa tentang Kekeluargaan

41. Mangan ora mangan kumpul – Makan tidak makan yang penting kumpul

42. Aja ninggal tata krama – Jangan meninggalkan sopan santun

43. Mikul dhuwur mendhem jero – Menjunjung tinggi dan mengubur dalam-dalam (tentang orang tua)

44. Aja lali marang wong tuwa – Jangan lupa pada orang tua

45. Aja nganti kepaten obor – Jangan sampai kehilangan penerang (keluarga)

Filosofi Jawa tentang Rezeki

46. Gusti ora sare – Tuhan tidak tidur

47. Urip iku cuma mampir ngombe – Hidup itu hanya singgah minum

48. Aja nggege mangsa – Jangan memaksakan kehendak

49. Aja ngaya – Jangan memaksakan diri

50. Aja lali marang asale – Jangan lupa akan asal-usulmu

Kata Bijak Jawa tentang Kesehatan

51. Aja ngampet weteng ngelih – Jangan menahan perut lapar

52. Aja nganti kebacut – Jangan sampai terlanjur (sakit)

53. Aja ngaya – Jangan memaksakan diri

54. Aja lali marang awake dewe – Jangan lupa pada diri sendiri

55. Aja seneng gawe susah – Jangan suka membuat susah (pada diri sendiri)

Petuah Jawa tentang Kesetiaan

56. Setya tuhu marang janji – Setia pada janji

57. Aja cidra ing ubaya – Jangan ingkar janji

58. Aja seneng gawe gela – Jangan suka membuat kecewa

59. Aja nganti kepaten obor – Jangan sampai kehilangan penerang (pasangan)

60. Aja lali marang bojo – Jangan lupa pada pasangan

Kata Mutiara Jawa tentang Kejujuran

61. Becik ketitik ala ketara – Kebaikan akan nampak, kejahatan akan ketahuan

62. Aja goroh – Jangan berbohong

63. Aja ngapusi – Jangan menipu

64. Aja seneng gawe wirang – Jangan suka membuat malu

65. Aja lali marang kautaman – Jangan lupa pada kebaikan

Pepatah Jawa tentang Keberanian

66. Wani ngalah luhur wekasane – Berani mengalah luhur pada akhirnya

67. Aja wedi kangelan – Jangan takut kesulitan

68. Aja wedi wirang – Jangan takut malu

69. Aja wedi ing bebener – Jangan takut pada kebenaran

70. Aja wedi ing panggodha – Jangan takut pada godaan

Filosofi Jawa tentang Kebijaksanaan

71. Ngelmu pari, saya isi saya tumungkul – Ilmu padi, semakin berisi semakin merunduk

72. Aja ketungkul nggonmu caturan – Jangan terlalu asyik mengobrol

73. Aja rumangsa bisa, nanging bisaa rumangsa – Jangan merasa bisa, tapi bisalah merasa

74. Aja waton ngomong, ning ngomonga nganggo waton – Jangan asal bicara, tapi bicaralah dengan dasar

75. Aja dumeh pinter – Jangan mentang-mentang pintar

Kata Bijak Jawa tentang Kesederhanaan

76. Aja nggaya – Jangan berlebihan

77. Aja seneng gawe gela – Jangan suka membuat kecewa

78. Aja lali marang asale – Jangan lupa akan asal-usulmu

79. Aja dumeh sugih – Jangan mentang-mentang kaya

80. Aja seneng gawe wirang – Jangan suka membuat malu

Petuah Jawa tentang Tanggung Jawab

81. Aja kesusu nggonmu tumindak – Jangan terburu-buru dalam bertindak

82. Aja nganti kepaten obor – Jangan sampai kehilangan penerang (tanggung jawab)

83. Aja lali marang kuwajiban – Jangan lupa pada kewajiban

84. Aja seneng gawe susah – Jangan suka membuat susah

85. Aja nggugu karepe dewe – Jangan mengikuti keinginan sendiri

Kata Mutiara Jawa tentang Keadilan

86. Aja pilih kasih – Jangan pilih kasih

87. Aja seneng gawe gela – Jangan suka membuat kecewa

88. Aja lali marang kabecikan – Jangan lupa pada kebaikan

89. Aja seneng gawe wirang – Jangan suka membuat malu

90. Aja nggugu karepe dewe – Jangan mengikuti keinginan sendiri

Pepatah Jawa tentang Ketekunan

91. Aja kesusu nggonmu tumindak – Jangan terburu-buru dalam bertindak

92. Aja wedi kangelan – Jangan takut kesulitan

93. Aja wegah sinau – Jangan malas belajar

94. Aja nganti kepaten obor – Jangan sampai kehilangan penerang (semangat)

95. Aja lali marang tujuan – Jangan lupa pada tujuan

Rekomendasi